Leiho Morea – Feminismoaren bilduma

Proiektua

BILDUMA HIZTEGIA

eraso matxista (eu)

Alorra: INDARKERIA

emakumeen kontrako indarkeria; eraso sexista

Espazio fisiko eta sinboliko guztietan egiten den edozein eraso-mota, pertsona hauen aurkakoa: emakumeak, sexu/genero sistema binarioa apurtzen dutenak (intersexualak, transgeneroak, transexualak) eta heteronormatibitateak ezarritako sexualitate-ereduari jarraitzen ez diotenak (lesbianak eta gayak).

[1. OHARRA: Emakumeak eta gizonak aipatzean, aintzat hartu da gaur egun baliozkotzat jotzen den sexu-/genero-sistema bitarra, zeinaren arabera pertsonak emakumezko edo gizonezko soilik izan baitaitezke.]

[2. OHARRA: Legeak eraso sexistak eta eraso matxistak bereizten dituen arren, feminismoak maila eta molde bereko erasotzat jotzen ditu, uste baitu, azken finean, guztiak direla sistema sozial eta kultural heteropatriarkalaren ondorio.]

Hiztegi-unitateak

eraso matxista

Argia (163)

Amurrioko Emakume Sareak elkarretaratzera deitu du	eraso matxistari erantzuteko, asteartean 19: 00etarako. Bilbon, adin txikiko neska bati egindako sexu eras
u bilakatzen da, honek suposatzen duenarekin. Joan den udan herri eta auzoetako jaietan gertatutako	eraso matxistak gogoratu besterik ez dugu. Festa giroan “ denak balio duela” pentsatzeak eta alkohola edo
esuak bultzatzeko eta indartzeko jarraibideak eskaintzen ditu bertan: nola idenfikatu eta prebenitu	eraso matxistak, nola eman arreta erasoen, nola antolatu eraso baten ostean erantzun publikoa... eranskin
rela adierazi du sareak, eta egoera “ kezkagarritzat” jo du. Azken aldian Euskal Herrian jazo diren	eraso matxistak “ zenbaki bihurtzen ari dira” eta gizarteak eraso horiek guztiak “ normalizatu egin dituel
ta campuseko ikasle feminista talde batek jakitera eman duenez, dagoeneko beste unibertsitateetatik	eraso matxistak egin izanagatik kanporaturiko irakasle bat berriro kontratatzekotan dira EHUk Donostian da
ta litzateke Donostiakoa. Zizurkileko Udalak asteartean jakinarazi duenez, udalerriko emakume batek	eraso matxista pairatu du; erasoaren berri eman eta berau gaitzetsi du udalak, baina xehetasun gehiagorik
itu ditu herritarrak. Udalak bat egin du deialdiarekin. Ostiral gauean herriko gizon batek egindako	eraso matxista salatuko dute.
labanaz, eta erasotua ospitaleratu behar izan dute. Egun gutxiren buruan, labanaz egindako bigarren	eraso matxista da Donostiakoa.
Gizartea	eraso matxistak “ normalizatzen” ari dela salatu du Itaiak
Hiru emakumek	eraso matxista pairatu dute ostirala eta larunbata bitartean

Berria (311)

o 158 herriei helarazi diete. Bertan, hainbat gomendio eman dizkiete antolatzaileei, besteak beste,	eraso matxistaren bat jasan dutenentzat harrera guneak jartzea.
a ere, azpimarratzekoak dira salatu gabe geratu diren erasoak. Beste jai askotan ere gertatzen dira	eraso matxistak, baita eremu publiko eta pribatuan ere. Horiek ez dira salatzen; eraso matxistak, gehienet
Bi	eraso matxista gaitzesteko martxa bat antolatu dute
dio, eta herritarrak kontzentrazio batera deitu ditu, bihar, 11: 00etarako, Plaza Berrian. Gasteiz	eraso matxisten kontra izango da leloa. Udalak adierazi du mugimendu feministak erasoa salatzeko ekitaldir
rtamentuak eta kontzertuetako sustatzaile nagusiek protokolo bat sinatuko dute musika ikuskizunetan	eraso matxistei aurre egiteko. Artolazabalek ez du eman protokoloari buruzko xehetasun gehiago, baina jaki
Azken asteotan, hainbat	eraso matxista atera dira argitara Nafarroan: Tuteran sexu-esplotazio sare bat atzeman zuten, eta bertan b
te: 12: 00etan izango da, Gasteizko Plaza Berrian, eta bost minutuko isilunea egingo dute. Gasteiz:	eraso matxisten aurka lelopean deitu dute bilkurara.
Emakundek Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan bildutako datuen arabera, 4.591	eraso matxista salatu dituzte 2022ko lehen bederatzi hilabeteetan, iaz baino % 14,7 gehiago. 2021eko epe b
	Eraso matxistak salatu dituzte Villabonan
	Eraso matxista bat salatzeko elkarretaratzea egin dute Legorretan

Berria FM (3)

Bai, bueno, hau gertatzen da dimentsio guztietan	eraso matxista bat salatzen denean.
Esan bezala, elkarte eta kolektiboetan gertatzen diren	eraso matxista taldean kudeatzeko protokoloak sortzeko gida osatu duzue.
Eta horren jakitun da Emagin elkartea ere, eta elkarte eta kolektiboetan	eraso matxisten kudeaketarako protokoloak egiteko gida bat sortu eta aurkeztu zuen 2022an.

Emagin (3)

erabezala, inplikatuak ez soak baino. Izan ere, daude maila berdinean. komunitate politiko barneko	eraso matxistak. Bi bigarren indarkeria prozesu aldeak entzungo diren arren, ez da bat ere eragin dezakeel
Joxemi Zumalabe ( 2018).	Eraso matxisten aurkako protokoloa . https://biltokia.joxemizumalabe.eus/media/material/activities/Erasoma
	Eraso matxisten kontrako protokoloak tresna irekiak dira, egoerak eta baldintzak anitzak direlako eta, ber

Emakunde (11)

2015. urtean, mugimendu feministak	eraso matxisten kasuetarako egindako esku-hartze protokoloarekiko atxikipena adierazi zuen Blusen eta Nesk
erantzunkidetasun, 11	eraso matxista, 79
honetan jaiak bueltatzearekin batera, udalen artean banatuko du gida hau, jaietan emakumeen aurkako	eraso matxistak prebenitzeko herrietan egiten ari diren lana indartzeko.
	eraso matxista ( 4)
ez jaiek, ez dute pertsonekiko errespetuan oinarritzen ez den jarrerarik justifikatzen; ezerk ez du	eraso matxista bat justifikatzen” eta gogorarazi duenez, “ gero eta herritar arretatsuagoak eta tolerantea
k ez dagoela. Alderdi honi dagokionez, garrantzizko aurrera-penak egon diren arren, emakume guztiok	eraso matxista baten biktimak izan gaitezkeela eta erasotzaileen artean gizon-mota jakinik ez dagoela azpi
liabide bat du genero-indarkeriari aurre egiteko, eta, batez ere, nerabeei, gizonei zein emakumeei,	eraso matxista horiek zein egoeratan gertatzen diren eta horietako baten biktima noiz den erakusteko.
itzarentzat, txosnentzat eta jai-ekitaldiak antolatzen dituzten pertsona edo kolektibo guztientzat,	eraso matxistarik gabeko jaiez gozatzen lagunduko duten prozesuak bultzatzeko eta/ edo indartzeko jarraibi
lerrien eskura jartzen da jaiei begira prebentzio materiala, eta aurten gidaliburu hau prestatu da,	eraso matxistak identifikatzeko eta prebenitzeko, eraso baten biktimei arreta emateko eta eraso bati erant
justifikatzen pertsonekiko errespetuan oinarritzen ez den jarrerarik; ezerk ez duela justifikatzen	eraso matxista bat; eta gero eta setsibilizatuago daudela herritarrak eta emakumeen aurkako indarkeriareki

Jakin (1)

n jarraipen ikusgarririk izan, baina mugimendu feministak eta Ezker Abertzaleko antolakunde mistoek

eraso matxisten barne kudeaketan duten eskarmentu eta garapen teorikoek badute bide antipunitiboak jorratz

Lisipe (2)

Lau dira egun	eraso matxista ezberdinei aurre egiteko erabiltzen ari garen bideak: kaleko agerraldiak, judizializazioa,
n ezaguna denez, Sanferminetako bortxaketa kolektiboaren kasuak bolbora legez hedatu zuen jaien eta	eraso matxisten arteko harremanaren gaia gure mugetatik kanpo ere. Gertakari horren inguruan epailearen, u

Pikara Magazine (9)

tabaida interesgarria izan daiteke hori. Aktore honen inguruko eztabaida, ordea, oso bestelakoa da,	eraso matxistei bidea zabal diezaiekelako. Nik hor marra gorri bat ikusi dut. 🟣 Zergatik ez dugu gaur txal
politikoa dela eta beraz gure gorputzari egindakoek merezi dutela kategoria hori. Baina txio batean	eraso matxistarik onartuko ez dugula esanda, eskuin erreakzionarioenak badaki segituan diluituko direla el
Egoera horietan, batzuek	eraso matxistek hartutako forma konkretu horietan jarri nahi izaten dute fokua, era utilitarista batean er
hainbat eskubide berreskuratzean, maskulinitate toxikoak kaleetan eta gaugiroan izan duen gorakada;	eraso matxistak nabarmen ugaritu dira egunerokoan, baita oldarraldi homofobo eta transfoboak ere. Gauzak h
tabaida interesgarria izan daiteke hori. Aktore honen inguruko eztabaida, ordea, oso bestelakoa da,	eraso matxistei bidea zabal diezaiekelako. Nik hor marra gorri bat ikusi dut.
urtsoak beldurra hedatuz eta erreproduzituz, etekin politikoa atera nahian. Baina fokua ez da hori,	eraso matxisten ulerkera eta horien aurkako erantzunen antolakuntza feminista baizik.
tadak zuzeneko eraso fisiko baten aurreko izango ziren beldur zen.Hala izan da. Irantzuk auzokoaren	eraso matxista eta lesbofoboa salatu berri du; ukabilkadak eman dizkio aurpegian eta irainak bota. Basauri
teko topaketen fruituak emankorrak izan dira: ahalduntze bertso-eskolan 24 emakume biltzen gara eta	eraso matxisten kontrako protokolo bat garatzen gabiltza. Espazio hori gehiEz da kasualitateabertso saio f
atera, honako fenomeno bitxi hau deskribatu zuen: emakumezko lagunei galdetuta, askok esaten zioten	eraso matxistak jasan zituztela ( bortxaketak, besteak beste); aldiz, gizonezko lagunen artean inork ez zu

Txalaparta (3)

Hainbat belaunalditako emakumeon* arteko topaketa batean, gazte batzuek kaleko	eraso matxistek gero eta beldur handiagoa sorrarazten zietela adierazi zuten. Beste belaunaldi batzuetako
on ondokoak berekin zeudela adierazteko. Hura ikusita, dinamizatzaileak, gutako bakoitzak jasandako	eraso matxistaren bat kontatzera gonbidatu gintuen, eta askotarikoak izan ziren erronda hartan entzundako
kzioa laguntzeaz gain, erreakzio edo eraso patriarkala eraginkor egiten duelako. Alegia, torturaren	eraso matxista zenbait eraginkor izan ziren eraso horiei erantzuteko komunitateak nahikoa kokapen feminist

UEU (2)

norbanako feministen parte-hartzeak ez du bermatzen festa parekideak izango direnik edota ez denik	eraso matxistarik gertatuko. Arestian aipatu dugunez, jaiek jendartea iraultzeko parada eskaintzen digute,
bat erasoa bera legitimatzen duena, eta fokua jartzen duena erasotzailearen ezaugarri jakin batean,	eraso matxistan baino gehiago.

eraso matxista (eu)

Alorra: INDARKERIA

es agresión machista

en gender-based attack

fr agression machiste

emakumeen kontrako indarkeria; eraso sexista

Hiztegi-unitateak

Argia (163)

Berria (311)

Berria FM (3)

Emagin (3)

Emakunde (11)

Jakin (1)

Lisipe (2)

Pikara Magazine (9)

Txalaparta (3)

UEU (2)

Iturria

Denboran zehar